فبک ۱۲- خارپشتها در کلاس

 در داستان فلسفی, داستانک

نویسنده: الهام زنجانیان( مربی و تسهیلگر)

به نام آنکه فکرت آموخت

آن کس است اهل بشارت که اشارت داند                  نکته‌ها هست بسی محرم اسرار کجاست

_حافظ شیرازی_

 

داستان آشنایی من با فبک_قسمت دوازدهم_

_آیا مربی فلسفه برای کودکان و نوجوانان باید با تاریخ و آرا و نظریه‌های فلسفی آشنایی داشته باشد؟

این قسمت

خارپشتها در کلاس (تعریف و آموزش حریم خصوصی)

_ «من می‌خواهم کنار دیوار بنشینم!»

_ «خانم! من می‌خواهم پهلوی دوستم باشم!»

_ «خانم! آخه هوا گرم است من می‌خواهم روی صندلیِ کنار پنجره بنشینم!»

_«ای وای از دست وسایل تو! من می‌خواهم یک جای خلوت باشم!»

_ «خانم ببینید! چقدر به من می‌چسبد، دارم خفه می‌شوم!»

_ «با دستهای کثیف به وسایلم دست نزن!»

_ «چرا خودت جامدادی نمی‌آوری؟»

تقریبا کلاس از کنترل خارج شده بود و من چاره‌ای جز تغییر حال و هوای شاگردان نداشتم؛ پس گفتم: «یه پیشنهاد! بیاید اول یک بازی کنیم، بعد جاها را مرتب می‌کنیم!»

و به سرعت همه بچه‌ها را دور خودم جمع کردم، جلو تخته ایستادیم و گفتم: «مثلا ما خارپشت هستیم…»

_ «خانم! خارپشت یعنی…؟»

_از بین بچه‌ها یکی پاسخ داد: «همان جوجه تیغی!»

من ادامه دادم: «مثلا یک روز سرد زمستان است.

دست و پایمان را جمع می‌کنیم و به هم نزدیک می‌شویم تا با گرم کردن یکدیگر از سرما یخ نزنیم.

ولی خیلی زود تیغ‌هایمان در تن دیگری فرومی رود…»

_« خانم چون ‌تنمان پر از خارهای تیزاست؟»

 

_من « بله، حالا به هم نزدیک شوید؛ جوری که خا‌رهای تیزتان به دست و صورت یکدیگر فرومی‌رود؛ و بگوید؛ آخ آخ…»

بچه‌ها شروع به حرکت کردند و آخ آخ گفتن‌ها بعد ازمدتی تبدیل به خنده و شادی شد

بعد گفتم: «حالا جوری از هم جدا شوید که به هم هیچ تماسی نداشته باشید؛ هوا همچنان سرد است و از این دوری سردتان می‌شود‌؛ پس باید چه کار کنید؟»

_« خانم، باید شروع کنیم به لرزیدن!»

کلاس مثل ظرف ژله شروع کرد به لرزیدن، بچه‌ها تکان می‌خوردند و می‌خندیدند

بعد گفتم: «خوب، حالا جوری کنارهم باشید؛ که نه خاری به تنتان برود و نه از دوری یکدیگرسردتان شود!»

بچه‌ها آرام روی صندلی‌هایشان قرارگرفتند.

داشتم از آقای شوپنهاور و داستان خارپشتهایش، در دلم سپاسگزاری می کردم که، شنیدم یکی از بچه‎‌ها به آرامی به بغل دستی اش گفت:

« یک کم برو آن طرف‌تر تیغهایت به من می‌خورد!»

و بغل دستی‌اش گفت: « ببخشید؛ آخه دلم برایت تنگ شده‌بود؛ و احساس سرما می کردم!»

کلاس ساکت شد و در چشم برهم زدنی بغل دستی‌ها یکدیگر را بغل کردند و کلاس دوباره رفت روی هوا…

و من دانستم که باید بیشتر و بیشتر مطالعه کنم؛ مربی فلسفه برای کودکان و نوجوانان(فبک)، بدون فلسفه، دستش خالی است!

هر کس دوست دارد تیغ‌های جوجه‌تیغی ‌اش یک جور باشد،

حتی ممکن است همهٔ تیغ‌ها از شکلات باشند!

 _______________________________________________

فعالیت مرتبط با داستانک ” خارپشت در کلاس”

حلقه کندوکاو تشکیل دهید و با ابزار گوناگون یک جوجه تیغی کاردستی کنید؛ و یا بازی “خارپشتها در زمستان” را با کودکان و شاگردانتان انجام دهید؛

در خلال بازی بحث‌ وگفتگو کنید و پرسشهایی مرتبط با حریم خصوصی مطرح نمایید؛ مانند:

_ مفهوم “خود” و “دیگری” چیست؟

_مفهوم خودم، اسباب بازی خودم، بدن خودم، اتاق خودم، مادریا پدر خودم، و…را با مثال شفاف کنید؟

_ دو مفهوم “آشنا” و”غریبه” یعنی چه؟

_”حلقه محبت” چیست؟ چه کسانی در این حلقه هستند؟ آیا پدر بزرگ و مادربزرگ از افراد این حلقه به حساب می‌آیند؟ عمو و دایی، عمه و خاله چطور؟

_ “غریبه ی آشنا” کیست؟ همسایه‌ها در “حلقه محبت” قرار می‌گیرند؟

_آیا مکان و زمان هم درحریم خصوصی می‌گنجند؟ لحظاتی را به یاد آورید که به زمانی برای تنها بودن، مکانی برای با خود بودن نیاز داشته‌اید، چه احساسی داشتید؟

_ارتباط  حریم خصوصی و کلماتی مانند فاصله و مرز چیست؟

_آیا کسی که به اتاقش می‌رود و برای خود مرزی مشخص می‌کند با ما قهر کرده‌ است؟

_آیا کسی که بین خود و دیگران مرز و محدوده دارد؛ فرد ناراحتی است؟

_راز یعنی چه؟ آیا “رازداشتن” و “رازدار بودن” یک معنا دارند؟

_ چه حرفهایی راز هستند؟ آیا حرفهای خانه را می‌شود به بیرون از حریم خانه برد؟ آیا موافقید که “حرف خانه مال خانه است”؟

_چه حرفهایی نباید راز باشد و حتما باید بیان شود؟ با چه کسی و چه شرایطی؟

_ آبرو یعنی چه ؟

_ فرق “دخالت کردن” با ” کنجکاوی” چیست؟

_آیا “دخالت کردن” همان “فضولی کردن” است؟ آیا” کنجکاوبودن” همان “علاقمند بودن به دانستن” است؟

_آیا نیاز به حریم خصوصی گروه سنی دارد؟ رعایت حریم خصوصی کودکان یعنی چه؟

_چه نکاتی برای رعایت حریم خصوصی در فضای مجازی می‌توانید ذکر کنید؟

_چرا به اشتراک گذاشتن عکس کودکان، نقض حریم خصوصی کودکان به حساب می‌آید؟

_ با توجه به مجازی شدن بخشی از آموزش و پرورش، در دوران قرنطینه کووید۱۹، چه راهکارهایی برای رعایت حریم خصوصی در فضای مجازی به نظرتان می‌رسد؟

_در ایام قرنطینه که کودکان از گروه‌های همسالان دور هستند؛ چگونه می توان حریم شخصی را به کودکان آموزش داد؟

_آیا برایتان پیش آمده که، با عنوان رعایت ادب، حریم خصوصیتان نقض شود؟ آیا مواردی به ذهنتان می رسد؟

و…

مهرماه ۱۴۰۰

تصویر سازی: صبا طاهری

 

_____________________________________________________________

پاورقی داستانک ۱۲

۱ هدف از برنامه فلسفه برای کودکان و نوجوانان(فبک)؛ پرورش فیلسوفان کوچک نیست؛ ولی یکی از ابزار‌های مهم مربیگری و تسهیلگری، آشنایی با مباحث، نظریات، و تاریخ فلسفه است.

۲ کندوکاوی در مبانی و خاستگاه های نظری –تربیتی فلسفه برای کودکان ، راجی-ملیحه، ناشرپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ اول ۱۳۹۵

http://www.tafrid.ir/publishers/%d9%be%da%98%d9%88%d9%87%d8%b4%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%88%d9%85-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d9%85%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%a7%d8%aa-%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/

۳  تعریف حریم خصوصی به بیان خانم دکتر سحر سلطانی: محدوده منطقی که هر”من” را از دسترس “دیگری” امن می‌کند؛ حریم خصوصی است.  این مفهوم، یک موضوع مدرن است و در واقع صحبت از فردیت و داشتن “من” بین “من‌های دیگر” است و برای درک آن نیاز به الگوهای رفتاری و آموزش است. این مبحث زیرشاخه مفهوم “هویت و خودشناسی” است وشامل آموزش‌هایی برای”خودمراقبتی” می شود که در حوزه “تفکرمراقبتی” می گنجد.

۴  منابع بیشتر و توضیحات تکمیلی در مورد حریم خصوصی و آموزش به کودکان و نوجوانان در صفحه تلگرامی نسل نو https://t.me/nasleP4C

۵ آرتور شوپنهاور  Arthur Schopenhauer ۱۷۸۸–۱۸۶۰ میلادی فیلسوف آلمانی یکی از بزرگترین فلاسفهٔ اروپا و فیلسوف پرنفوذ تاریخ در حوزه اخلاق، هنر، ادبیات معاصر و روانشناسی جدید است.

حکایت جوجه تیغی یکی از مشهورترین عبارات شوپنهاور است که نگاه او را به روابط انسانی آشکار می‌سازد

https://imanfani.com/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%B1%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%88%D8%B1/

۶ این ماجرا مربوط به قبل از همه گیری بیماری کووید۱۹ بود.

همچنین لازم است در مورد “بدن من” و”تن آگاهی” و… در کلاس بحث و گفتگو شود.

تصویر و تصویر نوشته از کانال تلگرامی نردبان  https://t.me/nardebanbooks

_______________________________________________________________

کلید واژه

فلسفه برای کودکان و نوجوانان، فبک، مربیگری، تسهیلگری، حریم خصوصی، من، دیگری، آشنا، غریبه، بدن من، مالکیت، مکان، زمان، تن آگاهی، خودمراقبتی، تفکر مراقبتی، کنجکاوی، دخالت، حلقه محبت، محرم و نامحرم، مرز، راز، نه گفتن، قهر وآشتی، ناراحتی و خوشحالی، مهارته کلید ای زندگی، طرح درس، طرح درس فلسفی، حلقه کندوکاو، طرح درس حریم خصوصی، تجربه زیسته، شوپنهاور، آرتورشوپنهاور

 

 

نظرات و پیشنهادات

تماس با ما

برای تماس با ما لطفا از طریق فرم زیر ایمیل بزنید.

Not readable? Change text. captcha txt