عروس درخت نارنج

درخت نارنج درختی پرفایده و ارزشمند میباشد، چرا که عطر شکوفه هایش در ماه اردیبهشت مست کننده و مدهوش کننده می باشد. در اردیبهشت ماه در جای جای فضای شهر شیراز عطر گل بهار نارنج مشام عابرین را نوازش می دهد. اگر سفری هر چند کوتاه به شهر زیبای شیراز داشته اید. بدون شک درختان نارنجی را که زیبنده کوچه ها وخیابانهای شهر هستند را دیده اید.به جرأت میتوان گفت در حیاط اکثر منازل شیراز حتما یک یا چند درخت نارنج خود نمایی میکند.

خواص شربت بهار نارنج

‎شربت بهار نارنج و خواص درمانی بی نظیرش قطعا به گوشتان خورده است. و این شربت به عنوان یک نوشیدنی آرام بخش مورد استفاده میباشد. با اضافه کردن مقداری گلبرگ خشک بهار نارنج به چای میتوانید لذتی دو چندان از عطر و طعم چای هنگام نوشیدن چای ببرید. مربای گلبرگهای بهار نارنج هم زینت بخش سفره های صبحانه میباشد. مادر بزرگها قدیم ترها تکه هایی از پوست خشک نارنج را روی بخاری یا شومینه میگذاشتند تا در فصل زمستان فضای خانه را عطر آگین و خوشبو نمایند.

عروسی درخت نارنج

 القصه اگر پای صحبت قدیمی ترها و بزرگان فامیل در شیراز بنشینید از عروسی درخت نارنج برایتان اینگونه میگویند: که اگر در فصل ثمر دادن، درخت نارنجی ثمر نمی داد و یا کم ثمر بود، برایش مراسم و جشن عروسی بر پا میکردند، بدین ترتیب که بانوی صاحب خانه همسایه ها و بعضی از آشنایان را به منزل خود دعوت میکند. و دیگ آش رشته بار میگذارند.
‎وقتی مهمانان می رسند، همگی به دور رخت نارنج بی ثمر جمع میشوند و بانوی خانه به صورت نمایشی ارّه ای را به تنه درخت نزدیک میکند و می گوید چون درخت امسال ثمر نداده آن را قطع میکنیم در این میان مهمانان ضامن درخت می شوند.

‎سپس توری سپید همانند تور عروس به روی درخت پهن میکنند و نقل و شکر پنیر به روی درخت میپاشند و کل می زنند و آهنگهای محلی شیرازی که واسونک نامیده میشود را گروهی برای جشن عروسی درخت نارنج میخوانند و به شادی و پایکوپی در اطراف درخت می پردازند و در واقع همانطور که در مجلس عروسی فامیل رفتار میکنند این جشن عروسی را برگزار میکنند.

همه بر این باور هستند که سال بعد درخت بعد از برگزاری جشن عروسی اش در فصل بهار، نارنج بسیار خوبی خواهد داشت و پر ثمر می شود. خوشبختانه با وجود کمرنگ شدن برخی آداب و رسوم قدیمی، این باور هنوز در میان مردم خونگرم شهر شیراز باقی مانده و گاهی اجرا می شود.

داستان مراسم عروسی درخت نارنج در شیراز

همانطور که گفتیم؛ مراسم عروسی درخت نارنج در واقع سنت اصیلی است که از دیرباز در شهر شیراز برگزار می‌شده ‌است. این مراسم از داستانی قدیمی که با مدرنیته شدن شهرها هنوز هم مورد توجه بعضی‌ها قرار دارد، نشأت می‌گیرد. داستان عروسی درخت نارنج؛ داستان نیکان مردم شیراز است، برای این‌که نشان‌دهند تا چه اندازه به درخت بهار نارنج اهمیت می‌دهند. بزرگترها این داستان را برای فرزندان خود بازگو می‌کنند تا اهمیت طبیعت از یاد نرود.
اگر پای صحبت‌ها و داستان‌های شیرین پدر بزرگ‌ها و مادربزرگ‌های شیرازی بنشینید حتما این داستان را برای شما نقل خواهند کرد. داستان عروسی درخت نارنج، روایتگر زنی است که می‌خواهد درخت مهربانی را قطع کند. درختی که آن سال محصول نداده و کم‌بار بوده ‌است، درخت بهار نارنجی که ناز آورده و نامهربان شده است.

پدربزرگ با گویش نمکین خود ادامه داستان را می گوید: از وساطت همسایه‌ها، از کمک این مردمان مهربان به درخت نارنج، آرام کردن زن برای منصرف شدن از قطع درخت و از عروسی که بعد آن برپا شد. حرف‌های پدربزرگ را مادربزرگ ادامه می‌دهد و او از عروسی می‌گوید که همان درخت بهار نارنج است. درخت نارنجی که بر روی سرش تور سفید رنگی می‌کشند و با کل کشیدن و خواندن اسنوک (شعری که در عروسی شیرازی‌ها خوانده می‌شود) و پاشیدن شکرپنیر بر روی سرش برایش مراسم عروسی می‌گیرند.
در این مراسم همسایه‌ها به شادی پرداخته و به امید این‌که سال بعد درخت نارنج دست از نامهربانی برداشته و پر بار شود آن روز را جشن می‌گریند. هرساله با آمدن فصل بهار هر درخت نارنجی که محصولش کم باشد برایش جشن عروسی می‌گیرند. کسی که درخت بهار نارنج دارد و کم بار بودن درخت نارنج خود را می‌بیند، همه همسایگان را دعوت می‌کند تا به صورت نمادین با تبر به سمت درخت نارنج هجوم ببرد، از آن طرف همسایه‌ها به سرعت به میان می‌آیند و صاحب درخت را آرام می‌کنند، سپس به جشن و پایکوبی می‌پردازند، دیگ آشی برپا می‌کنند، آش می‌خورند و از دور هم بودن لذت می برند. دور هم لحظات دل‌انگیزی را سپری کرده و گل می‌گویند و گل می‌شنود. این رسم زیبا و جالب یکی از مراسم‌های قدیمی در شهر شیراز است که نشان از اهمیت و مهربانی مردم شیراز نسبت به طبیعت دارند.

اهمیت درخت نارنج درفرهنگ مردم شیراز

درخت بهار نارنج یکی از زیباترین درخت‌های ایران است که به ‌وفور در شهر شیراز یافت می‌شود. این درخت نارنجی با آن عطر ماندگارش، برای همگان یادآوری از شهر شیراز است. بی‌شک بوی بهار نارنج هم یکی از ناب‌ترین عطرهایی است که می‌توان آن را استشمام کرد.

شکوفه‌های بهار نارنج، گل‌های سپیدرنگی که تِلی می‌شوند برای گیسوان کمند دخترک نوجوان همسایه که با لبخند به شیطنت دیگر بچه‌ها نگاه می‌کند. دیدن ذوق دختر بچه ‌هایی که منتظر به صف شده‌اند تا دخترک نوجوان برایشان دستبندی از گل‌های سپیدرنگ ببافد چه جذاب است!
قرارهای عاشقانه و نم‌ نم باران که با بوی نارنج در آمیخته، خاطرات شیرینی است که با دیدن درخت‌ نارنج به یکباره برایتان تداعی خواهد شد. بهار نارنج را می‌توان سبکی خاص از زندگی مردم شیراز دانست که خاطراتش آلبومی شده و به داستان تبدیل شده‌اند، داستانی طولانی که با فرهنگ شیرازی‌ها عجین شده ‌است.
در بهار، کوچه باغ‌ های شهر شیراز تماما غرق در گل‌های سپیدرنگ می‌شوند. قدم‌زدن در این کوچه باغ‌های عطرآگین بهار اردیبهشت ماه در کنار گل‌های درخت نارنج چه شور و حالی دارد. درخت نارنج علاوه بر میوه‌ی خوش طعم آن شکوفه‌های زیبایی هم دارد که توجه به خواص متنوع آن‌ها را نیز نباید فراموش کرد. شکوفه‌های درخت نارنج را می‌توان به عنوان دمنوش برای آرامش قلب و بوی خوش آن را اسانس و عطردهنده استفاده کرد. شربت بهار نارنج و مربای بهار نارنج هم جزئی از سفره سخاوتمندانه شیرازی‌ها و بهترین سوغاتی است که می‌شود از شیراز به خانه برد.
یکی از خوشمزه‌ترین محصولات تولیدی از شکوفه‌های بهارنارنج شربت آن است. اگر حتی یک بار هم این شربت را امتحان کرده باشید، طعم لذت‌بخش آن‌ را نمی‌توانید هیچگاه فراموش کنید. مربای بهار نارنج نیز برای خود حکایتی دیگری دارد؛ مربایی که هوش از سر شما خواهد برد. سر سفره‌ی صبحانه سرو کردن مربای بهار نارنج و در هنگام عصر خوردن دمنوش آن عجیب می‌چسبد. خیلی از مسافران شیراز بهارنارنج را به عنوان یکی از معروف‌ترین سوغات شیراز به شهرشان می‌برند.

مادربزرگ‌های شیرازی علاوه بر اینکه از شکوفه‌های درخت نارنج آن همه خوراکی لذیذ تهیه می‌کنند، از پوست میوه نارنج هم در تهیه غذاهای سنتی شیراز بهره می‌برند. مادربزرگ‌های مهربان شیرازی پوست نارنج را روی بخاری خشک می‌کنند تا در فصل زمستان عطر خوش این نارنج‌ها فضای خانه را عطرآگین کنند.
اگر به شیراز سفر کردید و سری به باغ‌های (دلشگا، جهان‌نما، قوام)، ارگ کریم خان، حافظیه و سعدیه زدید، حتما بوی خوش این شکوفه‌های سفید مشامتان را پر خواهند کرد. رفتن به سعدیه و حافظیه، دیدار با اسطوره‌های شعر ادب و فارسی به همراه لذت‌بردن از مملو درختان بهار نارنج محفلی دیدنی را برای شما به ارمغان می‌آورند.‌ راستی یادتان باشد بعضی از این خوراکی عطرآگین را می توانید در «بازار وکیل شیراز؛ بهترین و تماشایی‌‎ترین بازار ایران» پیدا کنید.

سخن اخر 

شیراز شهر گل‌های رنگارنگ و زیبایی‌های طبیعی است. رفتن به شیراز در اردیبهشت ماه جلوه‌ی دیگری از این شهر را پیش چشمتان قرار می‌دهد. ارزش درخت بهار نارنج برای مردم شیراز آنچنان از جایگاه بالایی برخوردار است که روزی خاص را برای برپایی جشنواره‌ای به نام جشنواره بهار نارنج اختصاص داده‌اند. اگر به بهار نارنج‌ دلربا علاقه‌مند هستید پس این جشنواره را از دست ندهید. جشنواره‌ای که طبیعت تماشایی شهر شیراز را برای عموم به نمایش خواهد گذاشت.