۸ بهمن به نام روز دیزی یا آبگوشت ایرانی شناخته میشود؛ روزی برای پاسداشت یکی از اصیلترین و محبوبترین غذاهای سنتیایران.
دیزی فقط یک غذا نیست، بلکه بخشی از فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی ایرانیان است. از قهوهخانههای قدیمی تهران گرفته تاسفره های روستایی و مهمانیهای خانوادگی، دیزی همیشه جایگاه ویژهای داشته و دارد.
این روز بهانهای است برای یادآوری طعمهایاصیل و بازگشت به غذاهای سنتی که نسلها با آن خاطره ساختهاند.
دیزی چیست و چرا اینقدر محبوب است؟
دیزی که در بسیاری از مناطق ایران با نام آبگوشت شناخته میشود، غذایی بر پایه گوشت، نخود، لوبیا، سیبزمینی، گوجه و ادویههایسنتی است که به آرامی و با حرارت ملایم پخته میشود.
رمز محبوبیت دیزی در سادگی، مقوی بودن و طعم عمیق آن نهفته است. این غذامعمولاً در ظرفهای سفالی مخصوص به نام «دیزی سنگی» طبخ میشود که باعث میشود طعم مواد بهتر در هم آمیخته شود.
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد دیزی، شیوه سرو آن است. ابتدا آب آن به همراه نان خرد شده به صورت «ترید» خورده میشود وسپس مواد کوبیده شده آن که به «گوشتکوبیده» معروف است، با سبزی، پیاز و ترشی سرو میشود. همین شیوه خاص خوردن دیزی،آن را به یک تجربه متفاوت غذایی تبدیل کرده است.
تاریخچه دیزی در فرهنگ ایرانی
آبگوشت سابقهای طولانی در تاریخ ایران دارد. در گذشته، این غذا به دلیل مواد اولیه ساده و در دسترس، غذای اصلی بسیاری ازخانوادهها بوده است.
بهویژه در دورههای قاجار و پهلوی، دیزی در قهوهخانهها و کاروانسراها غذای محبوب مردم، کارگران و مسافرانبود. طبخ آرام این غذا باعث میشد که مواد مغذی آن حفظ شود و انرژی لازم برای کار روزانه تأمین گردد.
در فرهنگ عامه نیز دیزی جایگاه ویژهای دارد. بسیاری از ضربالمثلها و اصطلاحات عامیانه ایرانی به دیزی اشاره دارند که نشاندهندهحضور پررنگ آن در زندگی مردم است.
چرا دیزی یک غذای کامل محسوب میشود؟
دیزی ترکیبی متعادل از پروتئین، کربوهیدرات و فیبر است. گوشت قرمز منبعی غنی از آهن و پروتئین است، نخود و لوبیا فیبر و موادمعدنی تأمین میکنند و سیبزمینی انرژی لازم بدن را فراهم میکند. به همین دلیل دیزی یک غذای کامل و سیرکننده محسوب میشود کهبهویژه در فصلهای سرد سال بسیار پرطرفدار است.
البته مصرف متعادل آن توصیه میشود، زیرا ممکن است برای برخی افراد دارای مشکلات کلسترول یا فشار خون بالا نیاز به اصلاح درشیوه طبخ داشته باشد. امروزه نسخههای کمچربتر یا حتی گیاهی دیزی نیز تهیه میشود تا افراد بیشتری بتوانند از این غذای سنتیلذت ببرند.
دیزی سنگی یا آبگوشت مدرن؟
در گذشته دیزی در ظرفهای سنگی یا سفالی طبخ میشد که طعم خاصی به غذا میداد. امروزه با تغییر سبک زندگی، بسیاری از افرادآن را در زودپز یا قابلمههای معمولی تهیه میکنند. با این حال، همچنان بسیاری معتقدند طعم دیزی سنتی که با صبر و زمان پخته شده،چیز دیگری است.
در سالهای اخیر رستورانهای سنتی و کافههای ایرانی نیز با ارائه دیزی در ظروف سفالی و فضای نوستالژیک، تلاش کردهاند اینغذای قدیمی را به نسل جوان معرفی کنند.
چرا روز دیزی اهمیت دارد؟
نامگذاری ۸ بهمن به عنوان روز دیزی، فرصتی برای یادآوری ارزش غذا های سنتی ایرانی در برابر فست فودها و غذاهای صنعتی است. در دنیایی که سبک زندگی سریع باعث شده بسیاری از غذا های سنتی کم رنگ شوند، چنین روزی میتواند توجه مردم را به اهمیت حفظفرهنگ غذایی بومی جلب کند.
غذا بخشی از هویت فرهنگی هر ملت است. همانطور که پیتزا نماد ایتالیاست یا سوشی نماد ژاپن، دیزی نیز یکی از نمادهای آشپزی ایرانی به شمار میرود.
دیزی؛ غذایی برای دورهمیهای صمیمی
یکی از دلایل محبوبیت دیزی، حالوهوای جمعی آن است. خوردن دیزی معمولاً همراه با خانواده یا دوستان لذتبخشتر است. صدای کوبیدن گوشت در ظرف، بوی نان تازه و سبزی خوردن، و گفت و گوهای صمیمی کنار سفره، همگی بخشی از تجربهای است که دیزی را فراتر از یک غذای ساده میکند.
سخن پایانی
۸ بهمن، روز دیزی، فرصتی است برای بازگشت به طعمهای اصیل ایرانی و یادآوری اهمیت غذاهای سنتی در فرهنگ ما. دیزی تنها یکآبگوشت ساده نیست؛ خاطرهای از گذشته، نمادی از صبر در آشپزی و نشانهای از دورهمیهای گرم ایرانی است. شاید بد نباشد دراین روز، دیزیای خانگی یا سنتی تهیه کنیم و طعم اصالت را دوباره تجربه کنیم
