اضطراب در کودکان یک واکنش طبیعی به فشارهای محیطی و تغییرات زندگی است، اما وقتی بیش از حد شود، میتواند سلامت روان، یادگیری و روابط اجتماعی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
با ماهخاتون همراه باشید تا با تکنیکها و روشهای علمی مقابله با اضطراب کودکان آشنا شویم و به آنها کمک کنیم آرامش و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشند.
اضطراب کودکان و علل آن
اضطراب کودکان میتواند ناشی از:
- تغییرات زندگی مثل مدرسه جدید یا مهاجرت
- فشارهای تحصیلی و انتظارات خانواده
- تجربه رویدادهای ترسناک یا ناگهانی
- الگوهای اضطرابی والدین
آنابل لویی، روانشناس کودک میگوید: «اضطراب در کودکان اغلب انعکاسی از عدم اطمینان و نیاز به حمایت است.»
نقد: این دیدگاه تأکید میکند که مقابله با اضطراب، نیازمند ایجاد محیط امن و حمایتگر است، نه سرزنش یا نادیده گرفتن احساسات کودک.
تکنیکهای مقابله با اضطراب
۱. تمرین تنفس عمیق و آرامسازی
آموزش تنفس شکمی و تمرینهای کوتاه آرامسازی، به کودک کمک میکند هیجانات را کنترل کند.
۲. تمرین مواجهه تدریجی (Exposure Therapy)
مواجهه آرام و مرحلهای با موقعیتهای اضطرابآور، کودک را توانمند میکند و ترس را کاهش میدهد.
۳. گفتوگو و بیان احساسات
اجازه دهید کودک احساسات خود را بیان کند و با شنیدن فعال والدین، اضطراب کاهش مییابد.
۴. تکنیک بازسازی شناختی
کمک به کودک برای شناسایی افکار منفی و تبدیل آنها به افکار منطقی و مثبت، یکی از روشهای مؤثر است.
۵. تمرین مهارتهای حل مسئله
آموزش به کودک برای یافتن راهحلهای ساده و عملی برای مسائل روزمره، احساس کنترل و اعتماد به نفس را افزایش میدهد.
آنیبل لویی: «ایجاد محیط امن و حمایتگر، پیشنیاز کاهش اضطراب است.»
این نکته مهم است، زیرا کودک در محیطی که احساس امنیت ندارد، حتی تکنیکهای مقابله را نمیتواند به درستی یاد بگیرد.
جان گاتمن، روانشناس کودک: «تمرین مهارتهای هیجانی و حل مسئله از سنین پایین، اضطراب را کاهش میدهد.»
این دیدگاه نشان میدهد که آموزش مهارتها نیازمند تکرار و صبر است، نه آموزش یکباره.
کارول درک: «بازسازی شناختی به کودک کمک میکند افکار ترسناک را منطقی ببیند.»
بازسازی شناختی به تنهایی کافی نیست؛ باید با حمایت عاطفی و تمرین عملی همراه باشد.
کتابهای مفید درباره مقابله با اضطراب کودکان
۱. اضطراب در کودکان – آنیبل لویی
تمرینها و روشهای علمی برای شناسایی، مدیریت و کاهش اضطراب در محیطهای مختلف.
۲. هوش هیجانی کودکان – دانیل گلمن
آموزش مهارتهای هیجانی و خودکنترلی به کودک، راهکاری مؤثر برای کاهش اضطراب.
۳. کمک به کودک مضطرب – جان گاتمن
روشهای عملی و قابل اجرا برای والدین جهت حمایت از کودک و تقویت توانمندیهای هیجانی او.
همراهان ماهخاتونی، مقابله با اضطراب کودکان نیازمند شناخت علل، آموزش مهارتهای هیجانی و حمایت مستمر والدین است. با تمرین تنفس، مواجهه تدریجی، بازسازی شناختی و مهارتهای حل مسئله، کودک میتواند اضطراب خود را مدیریت کرده و اعتماد به نفس و آرامش بیشتری داشته باشد.
نویسنده: فاطمه اکبرزاده
