بهترین انیمه ‌های ماکوتو شینکای که حتماً باید ببینید!

ماکوتو شینکای امروز به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین کارگردانان ژاپنی در دنیای انیمیشن شناخته می‌شود. او که کارش را با ساختانیمیشن ‌های کوتاه و مستقل آغاز کرد، حالا به نامی جهانی تبدیل شده که آثارش نه‌تنها در ژاپن بلکه در سراسر دنیا میلیون‌ها بیننده دارند.

تم اصلی بیشتر کارهای او، فاصله میان انسان‌ها و تلاش برای یافتن پیوندی عمیق‌تر است؛ خواه این فاصله ناشی از زمان، مکان، شرایط اجتماعی یا حتی مرگ باشد. ترکیب این مضامین با تصاویر شاعرانه و موسیقی‌ های تأثیرگذار باعث شده تا فیلم‌هایش مثل یک شعر تصویری عمل کنند؛ آثاری که هم مخاطب انیمه و هم علاقه‌مندان سینما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در ادامه به بررسی مهم‌ترین آثار او می‌پردازیم.

۱)او و گربه‌اش

(She and Her Cat)

• ژانر: کوتاه، درام
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: ماکوتو شینکای
• سال ساخت: ۱۹۹۹
• امتیاز IMDb: ۷.۳/۱۰

این انیمیشن کوتاه تنها پنج دقیقه است، اما نقطه شروعی مهم در کارنامه‌ی شینکای به شمار می‌آید. داستان از زاویه‌ی دید یک گربهروایت می‌شود که صاحب جوانش را با چشمانی سرشار از عشق و وفاداری می‌نگرد.

سادگی داستان در نگاه اول شاید کوچک به نظربرسد، اما همین ایده‌ی ساده به‌نوعی بیانگر نگاه فلسفی شینکای است: اینکه پیوندهای عاطفی حتی میان یک انسان و حیوان نیزمی‌تواند معنایی ژرف پیدا کند.

طراحی سیاه‌وسفید اثر، حس تنهایی و سادگی زندگی روزمره را پررنگ‌تر می‌کند و همین باعث شده «اوو گربه‌اش» با وجود کوتاهی، تأثیری ماندگار داشته باشد. این اثر نمونه‌ی آشکاری از استعداد ذاتی شینکای در به تصویر کشیدناحساسات است.

۲)آواهایی از ستاره‌ی دوردست

(Voices from a Distant Star)

• ژانر: علمی‌تخیلی، رمانس، درام
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: نسخه‌ی اولیه توسط خود شینکای و میکا شینوهارا دوبله شد؛ در نسخه‌ی رسمی دوبلورهای حرفه‌ای جایگزین شدند.
• سال ساخت: ۲۰۰۲
• امتیاز IMDb: ۷.۱/۱۰

این فیلم کوتاه ۲۵ دقیقه‌ای نقطه عطفی در کارنامه‌ی شینکای محسوب می‌شود، چراکه تقریباً به‌تنهایی توسط او ساخته شد. داستاندرباره‌ی دو نوجوان است که یکی از آن‌ها برای مأموریتی به فضا می‌رود و دیگری روی زمین باقی می‌ماند. تنها راه ارتباطی آن‌هاپیامک‌هایی است که به‌دلیل فاصله‌ی فضایی، سال‌ها طول می‌کشد تا برسد.

این روایت، به‌طور شاعرانه فاصله‌ی مکانی و زمانی را به تماصلی تبدیل می‌کند و حس تنهایی و انتظار را در دل مخاطب می‌نشاند. هرچند از نظر فنی ساده‌تر از آثار بعدی اوست، اما عمق احساسی و خلاقیت آن باعث شد بسیاری از منتقدان، شینکای را «صدای تازه‌ی انیمیشن ژاپن» بدانند. در واقع همین فیلم کوتاه مسیراو را برای ساخت آثار بلندتر هموار کرد.

۳)محل قرار روزهای اول آشنایی

(The Place Promised in Our Early Days)

• ژانر: علمی‌تخیلی، درام، رمان
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: هیدیکاتسو شیبایا، میکا کانای، ماساتو هیوا
• سال ساخت: ۲۰۰۴
• امتیاز IMDb: ۷.۰/۱۰

اولین فیلم بلند شینکای نشان می‌دهد که او می‌تواند ایده‌های شاعرانه‌ی خود را در قالبی طولانی‌تر و پیچیده‌تر بگنجاند. داستان درژاپنی موازی می‌گذرد که شمال و جنوب آن تحت سلطه‌ی قدرت‌های متفاوت قرار گرفته‌اند.

سه نوجوان، با وجود این فضای متشنج سیاسی، رویایی مشترک دارند: رسیدن به برجی مرموز که در دوردست قرار گرفته است. فیلم علاوه بر پرداختن به عشق و دوستی، نگاهیانتقادی به شرایط سیاسی و تأثیر آن بر زندگی افراد عادی دارد. طراحی بصری این فیلم به‌ ویژه در نمایش آسمان‌ها و مناظر طبیعی، همان نگاه شاعرانه‌ی همیشگی شینکای را به نمایش می‌گذارد.

۴)پنج سانتی‌متر بر ثانیه

(۵ Centimeters per Second)

• ژانر: درام، عاشقانه
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: کنجی میزهاشی، یوشیمی کوندو
• سال ساخت: ۲۰۰۷
• امتیاز IMDb: ۷.۶/۱۰

این فیلم از سه اپیزود تشکیل شده که هرکدام بخشی از داستان زندگی «تاکاکی» و عشق دوران کودکی‌اش «آکاری» را روایت می‌کنند. فاصله‌های مکانی و تغییرات زندگی باعث می‌شود این دو به‌مرور از هم دور شوند، اما خاطرات شیرین گذشته همچنان باقی می‌ماند.

عنوان فیلم به سرعت افتادن گلبرگ‌های گیلاس اشاره دارد و استعاره‌ای از گذرا بودن روابط انسانی است. موسیقی ملایم وتصاویر شاعرانه‌ی آسمان و برف، تجربه‌ای عاطفی برای بیننده می‌سازد. این اثر یکی از احساسی‌ترین کارهای شینکای است که هنوزهم در میان طرفداران انیمه جایگاه ویژه‌ای دارد.

۵)کودکانی که صداهای گمشده را دنبال می‌کنند

(Children Who Chase Lost Voices)

• ژانر: ماجراجویی، فانتزی، درام
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: هیساکو کانموتو، جونکو مینامی، میاکو نیشی
• سال ساخت: ۲۰۱۱
• امتیاز IMDb: ۷.۱/۱۰

این فیلم از نظر سبک با دیگر آثار شینکای تفاوت دارد و بیشتر یادآور انیمه‌های ماجراجویانه‌ی استودیو جیبلی است. داستان درباره‌ی دختری به نام آسوناست که وارد دنیایی زیرزمینی و اسرارآمیز می‌شود.

در طول سفر با موجودات افسانه‌ای و فرهنگی ناشناخته روبه‌رومی‌شود و به موضوعاتی چون مرگ، فقدان و امید برمی‌خورد. هرچند روایت آن بیش از حد فانتزی به نظر می‌رسد، اما همچنان درونمایه‌ی همیشگی شینکای یعنی جست‌وجوی پیوند و معنای زندگی در آن دیده می‌شود.

۶)باغ کلمات

(The Garden of Words)

• ژانر: درام، عاشقانه
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: میوا ماتسوشیما، مکو ایرا
• سال ساخت: ۲۰۱۳
• امتیاز IMDb: ۷.۴/۱۰

این فیلم کوتاه اما عمیق، داستان رابطه‌ی یک دانش‌آموز و زنی مرموز را در پارکی بارانی روایت می‌کند. برخلاف بسیاری از آثار شینکایکه در آن‌ها عنصر فانتزی پررنگ است، «باغ کلمات» بیشتر به واقع‌ گرایی تکیه دارد. باران تقریباً شخصیت سوم فیلم است؛ صدای قطرات، انعکاس نور و بوی خاک خیس‌شده همه به شکل بصری و شنیداری در ذهن مخاطب می‌نشیند. مضمون اصلی فیلم، جست‌وجویمعنا و آرامش در دل روابط انسانی است.

۷)نام تو

(Your Name)

• ژانر: فانتزی، درام، عاشقانه
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: ریونوسوکه کامیکی، مونه کامیشیراشی
• سال ساخت: ۲۰۱۶
• امتیاز IMDb: ۸.۴/۱۰

این فیلم نقطه اوج موفقیت شینکای بود.« نام تو» داستان دو نوجوان را روایت می‌کند که ناگهان بدن‌هایشان با یکدیگر عوض می‌شود. در ابتدا این تغییر خنده ‌دار به نظر می‌رسد، اما به‌مرور پیوندی عاطفی میان آن‌ها شکل می‌گیرد. فیلم علاوه بر روایت عاشقانه، به مسئله‌ی فجایع طبیعی ژاپن و مفهوم تقدیر نیز می‌پردازد. موسیقی گروه RADWIMPS و طراحی خیره‌کننده‌ی مناظر، تجربه‌ای بی‌نظیر برای بیننده می‌سازد. این فیلم با فروش بیش از ۴۰۰ میلیون دلار، به یکی از پرفروش‌ترین انیمه ‌های تاریخ بدل شد.

۸)هوایی شدن با تو

(Weathering with You)

• ژانر: فانتزی، درام، عاشقانه
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: کتا داونو، نانا موری
• سال ساخت: ۲۰۱۹
• امتیاز IMDb: ۷.۵/۱۰

این فیلم ادامه‌ای معنوی بر «نام تو» است و داستان پسری فراری را روایت می‌کند که در توکیو با دختری آشنا می‌شود که توانایی تغییرآب‌وهوا را دارد. رابطه‌ی عاشقانه‌ی آن‌ها در دل بارش‌های بی‌پایان و آسمانی ابری شکل می‌گیرد. مضمون اصلی فیلم، مسئولیت‌پذیری وانتخاب در برابر تقدیر است. جلوه‌های بصری باران، آسمان و شهر توکیو در این اثر بار دیگر نشان می‌دهند که شینکای استاد خلق دنیایی شاعرانه است.

۹)سوزومه

(Suzume)

• ژانر: ماجراجویی، فانتزی، درام
• کارگردان و نویسنده: ماکوتو شینکای
• صداپیشه‌ها: ناناکا هارا، هوکوتو ماتسومورا
• سال ساخت: ۲۰۲۲
• امتیاز IMDb: ۷.۷/۱۰

جدیدترین اثر شینکای (انیمه سوزومه) داستان دختری به نام سوزومه را روایت می‌کند که به همراه پسری مرموز به جست‌وجوی درهایی جادویی می‌رودکه می‌توانند فجایع طبیعی را آزاد کنند. فیلم علاوه بر داستان ماجراجویانه، اشاره‌ی مستقیمی به زلزله و سونامی ۲۰۱۱ ژاپن دارد. ترکیب فانتزی با واقعیت تلخ تاریخ معاصر ژاپن، باعث شده این اثر تأثیرگذارتر و عمیق‌تر از بسیاری از آثار قبلی به نظر برسد.

جمع‌بندی

ماکوتو شینکای کارگردانی است که آثارش مانند شعرهایی تصویری هستند؛ شعرهایی درباره‌ی فاصله‌ها، عشق، امید و تلاش انسان‌هابرای پیدا کردن معنا در زندگی. از انیمیشن کوتاه و ساده‌ی «او و گربه‌اش» گرفته تا شاهکار جهانی «نام تو» و ماجراجویی عاطفی«سوزومه»، او توانسته جهانی پر از احساس و زیبایی خلق کند. هر فیلم او، چه کوتاه و چه بلند، قطعه‌ای از پازلی بزرگ است که مضمون مشترک آن پیوند میان انسان‌هاست.