جشن کریسمس یکی از اعیاد ویژه و بسیار مهم مسیحیان در سراسر جهان است. که البته در بین غیر مسیحیان نیز به عنوان جشنیمحبوب به حساب می آید. با توجه به این که این جشن در سراسر جهان و کشور ما فراگیر است. بیشتر کشورهای دنیا در حال برنامهریزی برای برگزاری هر چه باشکوه تر این جشن بزرگ هستند. تاریخچه ی جشن کریسمس بسیار جالب است و حتی آداب و رسوم جالبو خاصی دارد که فقط مخصوص همین روزها هستند و بیشتر شهرها را پر از شور و هیاهو می کنند. در ادامه با ما در ماه خاتون بامطلب جشن کریسمس چیست همراه باشید.
جشن کریسمس چیست؟
جشن کریسمس و به عبارتی فرانسوی جشن نوئل (Noël)، در واقع جشنی است که در آن آیین بر اساس آیین دین مسیح، تولد حضرتمسیح جشن گرفته می شود. از این رو در این روزها که شروع آن برابر است با روز ۲۵ دسامبر (که البته بسیاری آن را در شامگاه ۲۴دسامبر نیز برگزار می کنند). که به تقویم فارسی برابر است با روز های ۳ و ۴ دی ماه، بسیاری از مردم در سراسر جهان این روز را جشنمی گیرند.
البته هستند کسانی که از روی تقویمی خاص، جشن کریسمس خود را برابر با ۶ و یا ۷ ژانویه برگزار می کنند. اما در اصل، بیش از ۹۰درصد مردم جشن کریسمس را در ۲۵ دسامبر برگزار می نمایند. کریسمس در بسیاری از کشورهای سراسر جهان جشن گرفته می شودو این امر به چگونگی پراکندگی مسیحیان و فرهنگ غربی و ترکیب آن با جشن های زمستانی ارتباط دارد.
با توجه به این که این جشن بسیار محبوب است و در بین مردم مختلف جهان بسیار نفوذ کرده است. و علاوه بر آن، بسیاری از سنت هاینوین که حاصل شبکه های تلویزیونی و اجتماعی است اما، هنوز هم سنت های متعدد و مختلفی به منظور جشن کریسمس در بیشترمناطق و محل های مختلف برگزار می شوند.
مبدا جشن کریسمس از کجاست؟
این که جشن کریسمس از کجا فراگیر شد، مبدا کاملا مشخصی ندارد. اما چیزی که کاملا مشخص است این است که؛ توس جولیوسآفریکانوس نخستین مورخ مسیحی که شرح وقایع جهانی را آغاز کرد. در رایج کردن این تفکر که مسیح روز ۲۵ دسامبر متولد شد نقشمحوری داشت. با توجه به کتب آسمانی و تاریخی این تاریخ، ۹ ماه بعد از آبستن شدن حضرت مریم و همچنین شروع اعتدال بهاری نیزتلقی می شود.
برای اولین بار به جشن کریسمس در تقویم فیلوکالوس مشاهده میشود. که در سال ۳۵۴ در روم گردآوری شد. در شرق نیز مسیحیان تولدمسیح را به عنوان بخشی از عید تعمید مسیح و دیدار سه مرد حکیم ستاره شناس ایرانی از عیسی مسیح کوچک جشن گرفته می شود. وبیشتر بر تعمید مسیح تمرکز دارد. پس از مرگ والنس امپراطور طرفدار عقاید اریوس در نبرد ادیرنه سال ۳۷۸ جشن کریسمس در شرقرنگ بیشتری به خود گرفت.
این روند در قرن ۴ میلادی بیش از پیش مجادله برانگیز شد و پس از آن که گریگوری نازیانزوس در سال ۳۸۱ به عنوان اسقف منصوبشد. این جشن از میان رفت. البته با شروع سال ۴۰۰ با انتصاب جان کریستوستوم بار دیگر جشن کریسمس پر رنگ تر از گذشته به میانمردم بازگشت.
نماد جشن کریسمس چیست؟
درخت کریسمس و تزئینات آن به یکی از نمادهای جدایی ناپذیر جشن کریسمس و آغاز سال نو تبدیل شده است. قرار دادندرخت برای جشن کریسمس به قرون وسطی و اروپای شرقی بر می گردد. مردمان باستان معتقد بودند که قرار دادن برگ ها و یا شاخههای سرسبز در منزل به آن ها کمک می کند در زمستان های سرد و طولانی دوام آورده و از آن ها محافظت می کند. برگ سبز درزمستان، استعاره ای از زندگی، سلامتی و حیات بوده است. امروزه از درختان مختلفی به عنوان درخت کریسمس استفاده میشود. ازاین میان، درخت کاج، صنوبر و نراد رواج بیشتری دارند. امروزه به جای درخت طبیعی از درخت های پلاستیکی نیز استفاده می شود.
تزئین درخت کریسمس
امروزه تزئینات درخت کریسمس شامل اشیا مختلفی مثل زرورق، گل و آبنبات می شود. بچه ها نیز مشتاقانه در تزئین درخت مشارکتمی کنند. و اشیا مورد علاقه ی خود را روی آن قرار می دهند. معمولا یک فرشته یا ستاره نیز در بالای درخت قرار داده می شود.
بابانوئل در کریسمس
بابانوئل یا پاپانوئل (Père Noël که یک واژه ی فرانسوی است) یک شخصیت تاریخی و داستانی در فرهنگ عامیانه کشورهای غربی ومسیحی است. نام بابانوئل با جشن کریسمس گره خورده است. بابا نوئل عمدتاً یک پیرمرد چاق با ریش سفید بلند و لباس قرمز است. معمولاً او یک کیسه پر از هدیه به همراه دارد که در روز کریسمس یا شب قبل از آن برای بچه ها می آورد. در کشورهای انگلیسی زبان بهاین شخصیت سانتاکلاوز (santa claus) که برگرفته از نام کشیش مسیحی نیکلاس قدیس می باشد، گفته می شود.
بابانوئل به شکلامروزی در سال ۱۸۲۲ در آمریکا و در نوشته های دکتر مور، نویسنده ی داستان کودکان به وجود آمد. بر اساس تشبیه دکتر مور؛بابانوئل مردی کوچک اندام و چاق، بسیار خوش رو به همراه ریش سفید، لباس قرمز و چکمه های مشکی درآمده است. بابانوئل همزمانبا جشن کریسمس سوار بر سورتمه ای که گوزن ها آن را می کشند. در سراسر اروپا، آمریکا، کانادا را سفر می کند و هدایای کودکان راتوزیع می کند.
هدایای کریسمس چیست؟
یکی از دلایل اصلی که رسم هدیه دادن و هدیه گرفتن در کریسمس به وجود آمد، به خاطر یادآوری هدایایی ست که به مناسبت میلادحضرت مسیح به او داده شد. همانطور که بالاتر نیز اشاره کردیم، در آن زمان ۳ دانشمند و ۱ پادشاه به مسیح تازه متولد شده، هدایاییهمچون؛ طلا، نوعی صمغ با ارزش و درخت کندر سرخ هدیه داده شد. امروزه نیز هدیه دادن جزئی جدایی ناپذیر از مراسم کریسمسشده است.
نکته ی جالبی در این زمینه وجود دارد که علاوه بر هدایایی که افراد خانواده و دوستان برای یکدیگر تهیه می کنند، یک روزپس از کریسمس نیز کارمندان از کارفرمایان خود هدایایی دریافت می کنند. و برای افراد کم بضاعت و فقیر نیز هدایایی در نظر گرفتهمی شود. این روزها تمرینی است برای مهربانی، حسن نیت ، توجه به خانواده و در کنار هم بودن که رسم هدیه دادن در کریسمس نیزنشانی از این تمرین است.
خوراکی های جشن کریسمس چیست؟
در جشن کریسمس مردم معمولا غذاهایی همچون: پای گوشت Tourtière، کیک مخصوص کریسمس، کیک Panettone، غذایسمالاهاو (کله پاچه ی نروژی!). اسنک Buñuelo، سیزده دسر فرانسوی. سوپ Menudo، کیک برنجی Bibingka، نان سرخ شدهLaufabrauð، ژامبون، سالاد روستولی، بوقلمون، استیک، صدف و پنیر مرغ. سالچیکون، منچگو، میگو، کراکرهای برنج، اردک با ژلهشور و رول کلم. توپ های برنج، با مرغ و ماهی، سینه اردک با سیب زمینی پوره. ماهی قزل آلا با سیب زمینی له شده و چیپسسبزیجات، ترشی ماهی سفید با پیاز و ترشی قارچ، برش های گوشت گاو در یک سس تون کرم، آب بلوط و بسیاری از خوراکی ها ودسرهای خوشمزه ی دیگر نیز سرو می گردد.
رسم مردم کشور های مختلف در کریسمس
یک روز مانده به کریسمس، مردم کاراکاس پایتخت ونزوئلا، صبح زود از خواب بلند می شوند تا خودشان را به یکی از بزرگ ترین جشنهای کشور برسانندآن ها مسیر خانه تا کلیسا را اسکیت سواری می کنند. اسکیت سواری آن قدر در این روز اهمیت دارد که خیابان هابسته می شود تا فضای کافی برای اسکیت سواری مردم به وجود بیاید.
در روزهای دیگر سال هم آدم را یاد کریسمس می اندازد.در شهر سان فرناندو در فیلیپین، فستیوال فانوس ها برگزار می شود. فستیوالفانوس ها اولین بار در سال ۱۹۰۴ برگزار شد. در آن روز افراد زیادی با هم مسابقه گذاشتند تا ببینند کدام یک از آن ها بزرگ ترین وزیباترین فانوس کریسمس را ساخته است.
در کانادا بچه ها و البته گاهی هم بزرگ ترها به بابانوئل نامه می نویسند و آن را به آدرس خانه بابانوئل در قطب شمال کانادا میفرستند. البته این نامه ها هیچ وقت به دست بابانوئل ها نمی رسد. چون بعضی از کارمندان پست، داوطلبانه این نامه ها را باز می کنند وجواب می دهند.
