اختلال سوگ پیچیده (Complicated Grief) وضعیتی است که در آن سوگ طبیعی پس از فقدان طولانیتر و شدیدتر شده و زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار میدهد. این اختلال با احساس شدید فقدان، ناتوانی در پذیرش واقعیت مرگ و تمرکز مداوم بر فرد فوتشده مشخص میشود. تشخیص بهموقع و حمایت روانشناختی میتواند از تبدیل شدن سوگ طبیعی به سوگ پیچیده جلوگیری کند و به بهبود سلامت روان فرد کمک کند.
چرا اختلال سوگ پیچیده اهمیت دارد؟
۱. تأثیر بر سلامت روانی: افسردگی، اضطراب و اختلالات خواب در افراد مبتلا شایع است.
۲. کاهش عملکرد روزمره: تمرکز بر فقدان باعث کاهش توانایی در انجام فعالیتهای شغلی، تحصیلی و اجتماعی میشود.
۳. پیامدهای جسمانی: استرس شدید ناشی از سوگ پیچیده ممکن است به مشکلات جسمی مانند سردرد، درد معده و کاهش سیستم ایمنی منجر شود.
راهکارهای موثر
۱. پذیرش و بیان احساسات: اجازه دهید فرد احساسات خود را بیان کند و پذیرش طبیعی سوگ را تقویت کنید.
۲. حمایت اجتماعی: خانواده و دوستان میتوانند با گوش دادن فعال و حضور حمایتی، روند بهبود را تسریع کنند.
۳. تمرین خاطرهسازی مثبت: یادآوری خاطرات خوش با فرد فوتشده میتواند به کاهش درد و تمرکز بر جنبههای مثبت زندگی کمک کند.
۴. درمان شناختی-رفتاری: متخصصان CBT روشهایی برای تغییر افکار منفی و کاهش پریشانی ناشی از سوگ پیچیده ارائه میدهند.
۵. فعالیتهای جسمانی و معنوی: ورزش، یوگا، مدیتیشن و فعالیتهای معنوی باعث کاهش استرس و افزایش حس آرامش میشوند.
۶. مراجعه به رواندرمانگر: در صورت شدت سوگ و ناتوانی در ادامه زندگی روزمره، مشاوره تخصصی الزامی است.
معرفی کتاب برای آشنایی بیشتر با اختلال سوگ پیچیده
سوگ پیچیده: تشخیص و درمان نوشتهی هِیلی اسپنسر، ترجمهی سارا یوسفی
کتابی علمی و کاربردی که به بررسی علائم سوگ پیچیده و روشهای درمانی میپردازد و راهکارهای عملی برای بهبود ارائه میدهد.
سوگ و از دست دادن: راهنمای جامع برای والدین و نوجوانان نوشتهی الیزابت کوپر، ترجمهی پروانه محمدی
این اثر به توضیح فرآیند سوگ، نشانههای پیچیده و روشهای حمایت از افراد در سنین مختلف میپردازد.
مدیریت سوگ و بازسازی زندگی نوشتهی ماریون برینکل، ترجمهی نسرین میرشاهی
کتابی کاربردی که تمرینها و روشهایی عملی برای کمک به افراد مبتلا به سوگ پیچیده ارائه میدهد.
توصیههای متخصصان
هِیلی اسپنسر میگوید: «پذیرش احساسات و حمایت اجتماعی، مهمترین گام در کاهش شدت سوگ پیچیده است.»
الیزابت کوپر تأکید میکند: «فعالیتهای معنیدار و خاطرهسازی مثبت میتواند به بازسازی آرامش روانی فرد کمک کند.»
انجمن روانشناسی آمریکا (APA) توصیه میکند ترکیب حمایت اجتماعی، CBT و فعالیتهای معنوی و جسمانی، بهترین روش برای مدیریت اختلال سوگ پیچیده است.
ماه خاتونی عزیز، اختلال سوگ پیچیده میتواند زندگی فرد را تحت تأثیر شدید قرار دهد، اما با پذیرش احساسات، حمایت اجتماعی، روشهای درمانی علمی و فعالیتهای آرامبخش، فرد میتواند آرامش خود را باز یابد و زندگی روزمره را به شکل سالم ادامه دهد.
نویسنده: فاطمه اکبرزاده
