نویسنده: الهام زنجانیان ( کارشناس ارشد ادبیات فارسی)
نوشتن برای نوشتن
از خاتونجان بپرس:
نقطه سر خط!
از خاتونجان پرسیده بودید، یک بند(پارگراف) کی و کجا تمام میشود؟
“نوشتن”، به بند کشیدن افکار و بند(پارگراف) نمایش نظم فکری است.
_آخرین آزمون نهایی، امتحان املا، معلم در راهرو مدرسه قدم میزد و با صدایی رسا که همه دانشآموزان به خوبی بشنوند از متن کتاب فارسی چند جمله میخواند و بعد، نقطه سرخط! وباز چند جمله دیگر و بلندتر میگفت، نقطه سرخط! و یادم نیست چندبار دیگر تکرارکرد، نقطه سرخط!… و دبیرستان و همه خوب و بدش تمام شد، و ما ماندیم و زندگی و یک نقطه کلهگنده و رفتیم از اول خط بعدی شروع کردیم.
البته همیشه برایم سوال بود که چرا پشت سرهم نمینویسیم و این چه کاریست که نصف خط را ننوشته رها کنیم و دوباره از اول؟!
دانشگاه تمام شد، نقطه سر خط. معلم شدن و بیست و چندسال تدریس و کرونا و نقطه سر خط !
حالا که بعد سالها این نقطه سرخط رفتنها را مرور میکنم، کله گندهشان با شکوه به نظرم میآید. فاصله بین هر دو نقطه فصلی جدید، پروژهای نو و تجربهای تازه بود، و نخ ارتباطیشان من بودم و معنای زندگی!
نقطهها اندوه تمام شدن نبود، شروع کردنهای دوباره و دوباره بود، پرازانرژی و انگیزه، و دنبال کردن و ممارست، موتور پایان خوش هر بخش.
به گمانم حالا فلسفه نیمه رها کردن سطرهها را میدانم.
موضوعی که تمام شد باید رهایش کرد. این رهایی به فضایی برای تنفس، اندیشه، و نیرو نیاز دارد و خط بعدی جلوتر از سطرهای دیگر آغاز میشود تا زیبایی زیستن را به نمایش گذارد و بندها برهمین منوال یکی پس از دیگری مرتبط با هم اما جدا، در پی هم میآیند تا شروع دفتری دیگر._
نوشتهای که خواندید، از شش بند تشکیل شده است.
بند نخست، شروع نوشته و پیشینه فکر و تجربیات نویسنده است. بند دوم طرح پرسش ذهنی و دلیل پیگیری بحث،
و بند سوم که به زمان حال اشاره دارد، و تنها یک سطر است. پس ممکن است بند یک سطر باشد یا حتی چندین خط یا بیشتر و این به موضوع نوشته ربط دارد.
بند چهارم در واقع شروع توضیح بند نویسی، و تبیین اهمیت “موضوع” درهر بند و توجه به ارتباط کلی بندها با هم و با کل نوشته، است.
در پنجمین بند، جایگاه نقطه و انتخاب پایانها و آغازهای به جا در بند، بیان میشود.
پاسخ پرسش اصلی در بند ششم آمده و به اهمیت زیبایی و ایجاد تنوع در صفحه که یکی از کارکردهای بند در متن است، می پردازد.
پس خاتونجان، با توجه به اهمیت مبحث بند(پارگراف)، که آجر نخست بنای نویسندگیست، به دوستداران نوشتن و اهل قلم، مرور مجدد و عمیق این بخش مهم از نگارش را پیشنهاد میکند.
۷تیرماه۱۴۰۰
تصویر سازی متن: آسیه وصولی پور ( نقاش)
اگر به بخش دورههای آموزشی علاقمند هستید از مقاله قبلی ما نیز دیدن کنید.
روی لینک زیر کلیک کنید.
4 پاسخ
بسیااااار عالی و مفید و ملموس و محسوس🙏🙏🙏🙏
بزرگوارید
ممنون از تشویقهای انگیزه بخش
خیلی خوب نوشتی الهام جان، توجهم به نقطه های آخر خط بیشتر جلب شد، یک نگاه نو و تفسیری تازه
نرگس جان خیلی لطف داری
خیلی ممنون که زمان گذاشتید و خوندید. ازین که برام یادداشت گذاشتید، سپاسگزارم